لهجه گیلکی چگونه است؟

مردم گیلک زبان با لهجههای مختلف سخن میگویند
که ریشه در زبانهای ایران باستان دارد.
در بین لهجههای مختلف زبان گیلکی از نظر فونتیک (بیان صوت و آوا) و صرف افعال اختلاف جزئی دیده میشود که ناشی از.....

لهجه‌ها [ویرایش]




مردم گیلک زبان با لهجه‌های مختلف سخن می‌گویند که ریشه در زبان‌های ایران باستان دارد. در بین لهجه‌های مختلف زبان گیلکی از نظر فونتیک (بیان صوت و آوا) و صرف افعال اختلاف جزئی دیده می‌شود که ناشی از تحول تدریجی و ویژگی فرهنگی اقلیمی هر منطقه‌است. گویش‌های زبان گیلکی را می‌توان چند بخش کرد[نیازمند منبع]:

لهجه بیه‌پسی (گویش جلگه نشینان باختر سفیدرود).

لهجه بیه‌پیشی (گویش جلگه نشینان خاور سفیدرود).



در منابع موجود به لهجه دیگری به نام لهجه گاومیش‌بان‌ها اشاره شده‌است که امروزه در لهجه‌های دیگر (گویش بیه پیش) تحلیل رفته و منسوخ شده‌است.‌است که امروزه در لهجه‌های دیگر (گویش بیه پیش) تحلیل رفته و منسوخ شده‌است.



دکتر نادر جهانگیری (زبان‌شناس) دربارهٔ تقسیم‌بندی گونه‌های زبانی زبان گیلکی می‌نویسد:«

زبان دیلمی از کوههای تالش تا کوههای سمنان گسترده‌است. این زبان مناطقی چون سراوان رشت، مناطق دیلمان و اشکور، رودبار زیتون، رودبار الموت، رودبار شهرستان، رودبار قصران، طالقان، بومیان کرج و حومه آن، کوههای سمنان، ساوجبلاغ، عمارلو، خورگام و بسیاری دیگر از مناطق دیوار البرز را بر بر می‌گیرد.[۸] »





اگرچه اکثر اهالی مناطق مذکور (منجمله رودبار الموت، رودبار قصران، طالقان، بومیان کرج، کوههای سمنان، ساوجبلاغ...) زبان را "گیلکی" یا "تاتی" معرفی می‌کنند و از نظر علمی هم گویشهای مربوطه در زمره زبانهای مازندرانی، گیلکی یا تاتی قرار دارند.[۹]



از طرفی این گفته کسروی با نتایج و نظریه‌های زبان‌شناسی هم در تناقض است. چنانکه دکتر نادر جهانگیری، استاد زبان‌شناس می‌نویسد:«

گونه‌های زبانی رایج در استان گیلان را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد:



1. گونه‌های گیلکی



2. گونه‌های غیرگیلکی از گروه زبان‌های کرانهٔ خزر.



3. گونهٔ ترکی آذری (غیر ایرانی).





1. گیلکی خود سه گونهٔ عمده دارد.



الف. گونهٔ گیلکی لاهیجان (بیه‌پیش) در منطقه‌ای محدود از شمال به دریای خزر، از جنوب به بلندی‌های سیاهکل، از غرب به آستانه و حسن‌کیاده تا مرزهای کوچصفهان و از شرق به لنگرود و رودسر که به تدریج به گویش مازندرانی می‌آمیزد.



ب. گونهٔ گیلکی رشت (بیه‌پس) که در رشت، خمام، بندرانزلی، فومن و شفت به آن سخن می‌گویند.



ج. گونهٔ گالشی. گونهٔ دیگری از گونه‌های گیلکی است که مردم نواحی کوهستانی لاهیجان به آن سخن می‌گویند.



2. گونه‌های غیرگیلکی از گروه زبان‌های کرانهٔ خزر.



الف. تالشی. در تالش، دولاب، ماسال شاندرمن و اسالم به آن گفت‌وگو می‌شود.



ب. تاتی. از دیگر گونه‌های زبانی کرانهٔ خزر است که در چند آبادی از بخش رودبار زیتون به آن سخن می‌گویند.



ج. کرمانجی. از گونه‌های کردی‌ست که در فاراب و کرمانج عمارلو به ان گفت‌وگو می‌شود.



3. ترکی آذری. گونهٔ زبانی غیرایرانی که در منطقهٔ آستارا رایج است. در بندر ازنلی و طوالش نیز سخن‌گویانی دارد.[۱۰]


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: دانستنی


تاريخ : شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳٩٠ | ٥:٠٧ ‎ب.ظ | نویسنده : رضا عابدین پور | نظرات ()
.: Weblog Themes By SlideTheme :.